คนเริ่มเล่นกีตาร์มักท่องคอร์ดเป็นสิบตัวแต่เล่นเพลงไม่ได้สักเพลง เพราะปัญหาไม่ได้อยู่ที่จำนวนคอร์ดที่รู้ แต่อยู่ที่การเปลี่ยนคอร์ดให้ทันจังหวะ แปดคอร์ดต่อไปนี้เล่นเพลงไทยและสากลได้หลักร้อยเพลง
แปดคอร์ดที่ควรเริ่ม
เรียงตามความยากจากง่ายไปยาก
| คอร์ด | ความยาก | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Em | ง่ายที่สุด | ใช้แค่สองนิ้ว |
| Am | ง่าย | รูปมือใกล้เคียง Em |
| C | ปานกลาง | ต้องเหยียดนิ้วนาง |
| G | ปานกลาง | มีหลายรูปมือ เลือกที่ถนัด |
| D | ปานกลาง | นิ้วเบียดกันในเฟร็ตเดียว |
| A | ปานกลาง | สามนิ้วเรียงในเฟร็ตเดียวกัน |
| E | ปานกลาง | รูปเดียวกับ Em บวกหนึ่งนิ้ว |
| Dm | ค่อนข้างยาก | ต้องกดให้ชัดทั้งสามสาย |
สังเกตว่าไม่มีคอร์ดทาบอย่าง F หรือ Bm อยู่ในรายการ เพราะคอร์ดทาบต้องใช้แรงนิ้วที่ยังไม่มีในเดือนแรก การไปติดกับ F ตั้งแต่แรกคือสาเหตุอันดับหนึ่งที่คนเลิกเล่น
ลำดับการฝึกที่เจ็บนิ้วน้อยที่สุด
สัปดาห์ที่ 1 ฝึกแค่ Em กับ Am สลับไปมา สองคอร์ดนี้ใช้นิ้วเดียวกันแทบทั้งหมด แค่ขยับตำแหน่ง
สัปดาห์ที่ 2 เพิ่ม C และ G ฝึกวน Em Am C G ซึ่งเป็นชุดคอร์ดที่ใช้ในเพลงจำนวนมาก
สัปดาห์ที่ 3 เพิ่ม D และ A
สัปดาห์ที่ 4 เพิ่ม E และ Dm แล้วเริ่มหาเพลงจริงมาเล่น
ฝึกเปลี่ยนคอร์ด สำคัญกว่าฝึกจำคอร์ด
วิธีที่ได้ผลที่สุดคือ ฝึกเปลี่ยนเป็นคู่ ไม่ใช่ไล่ทีละคอร์ด
- เลือกคอร์ดสองตัว เช่น C กับ G
- ตั้งเวลาหนึ่งนาที
- สลับไปมาให้ได้มากที่สุด นับจำนวนครั้ง
- จดตัวเลขไว้ แล้วทำใหม่ทุกวัน
คนส่วนใหญ่เริ่มที่ราว 15-20 ครั้งต่อนาที และขึ้นถึง 50-60 ครั้งภายในสองสัปดาห์ การเห็นตัวเลขขยับช่วยเรื่องกำลังใจได้มากกว่าที่คิด
เคล็ดลับที่ช่วยได้จริง
- มองปลายทาง ไม่ใช่ต้นทาง ระหว่างเปลี่ยนคอร์ด ให้ตามองตำแหน่งที่นิ้วจะไป ไม่ใช่ที่ที่นิ้วอยู่
- หานิ้วที่ไม่ต้องขยับ เช่น เปลี่ยนจาก C ไป Am นิ้วชี้กับนิ้วกลางอยู่ที่เดิม ใช้เป็นจุดหมุน
- ยกนิ้วทั้งชุดพร้อมกัน อย่าย้ายทีละนิ้ว
- กดใกล้เฟร็ตแต่ไม่ทับเฟร็ต กดตรงกลางช่องต้องออกแรงมากกว่าและเสียงบอด
- ตั้งนิ้วให้ตั้งฉาก ใช้ปลายนิ้วกด ไม่ใช่ท้องนิ้ว ไม่งั้นจะไปโดนสายข้างเคียงจนเสียงหาย
เสียงไม่ออก แก้ยังไง
ดีดทีละสายแล้วหาว่าสายไหนบอด สาเหตุที่พบบ่อยเรียงตามลำดับ
- นิ้วอื่นไปแตะสายนั้นโดยไม่รู้ตัว
- กดไม่แรงพอ
- กดห่างจากเฟร็ตเกินไป
- เล็บยาวเกิน ทำให้ตั้งนิ้วตั้งฉากไม่ได้
- ระยะสายห่างจากคอมากเกินไป ซึ่งเป็นเรื่องของตัวกีตาร์ ไม่ใช่ของคุณ
ข้อห้าเป็นปัญหาที่แก้ด้วยการฝึกไม่ได้ ถ้ากดแล้วเจ็บผิดปกติทั้งที่ทำถูกทุกอย่าง ให้เอาไปให้ร้านปรับระยะสาย เรื่องนี้อธิบายไว้ในกีตาร์ตัวแรก เลือกอย่างไรให้ไม่เลิกเล่นกลางคัน
นิ้วเจ็บ ปกติแค่ไหน
ปลายนิ้วเจ็บและแดงในสองสัปดาห์แรกเป็นเรื่องปกติ หนังจะหนาขึ้นเองภายในราวหนึ่งเดือน
- ฝึกวันละ 15-20 นาที ทุกวัน ดีกว่าฝึกวันละ 2 ชั่วโมงสัปดาห์ละครั้ง
- ถ้าเจ็บจนกดไม่ไหว ให้พักหนึ่งวัน อย่าฝืนจนเป็นแผล
- ห้ามใช้พลาสเตอร์พันปลายนิ้วเวลาฝึก เพราะจะรู้สึกไม่ถึงสาย
หยุดและปรึกษาแพทย์ ถ้ามีอาการชา ปวดร้าวขึ้นแขน หรือปวดข้อมือที่ไม่หายหลังพัก อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปกติของการฝึก
จังหวะมือขวาก็ต้องฝึก
หลายคนโฟกัสมือซ้ายจนลืมว่ามือขวาคือคนกำหนดว่าเพลงจะฟังรู้เรื่องหรือไม่ เริ่มจากจังหวะง่ายที่สุดคือ ลง-ลง-ลง-ลง สี่ครั้งต่อห้อง แล้วค่อยเพิ่มการปัดขึ้นทีหลัง
ที่สำคัญที่สุดคือ มือขวาต้องไม่หยุด แม้มือซ้ายจะเปลี่ยนคอร์ดไม่ทัน ปล่อยให้เสียงพลาดไปหนึ่งจังหวะดีกว่าหยุดทั้งเพลง เพราะจังหวะที่ต่อเนื่องคือสิ่งที่ทำให้คนฟังรู้สึกว่าเป็นเพลง
ต่อจากนี้ไปไหน
เมื่อเปลี่ยนแปดคอร์ดนี้ได้คล่อง ขั้นถัดไปคือคอร์ดทาบอย่าง F และ Bm ซึ่งเปิดประตูไปอีกหลายพันเพลง และการเรียนรู้ว่าคอร์ดไหนเข้ากับคอร์ดไหน จะทำให้คุณเดาคอร์ดเพลงที่ไม่เคยเล่นได้เอง